Pak een goedkope bedrukte plaid en een geweven jacquard deken op en je voelt het verschil voordat je het begrijpt: op de ene staat een afbeelding, de andere is de afbeelding. Jacquardstof is een van de grote uitvindingen uit de textielgeschiedenis; hier in gewone taal wat het is en waarom het ertoe doet als je een deken of plaid koopt.
De machine van 200 jaar oud
In 1804 bouwde de Franse wever Joseph-Marie Jacquard een opzetstuk voor het weefgetouw dat afzonderlijke kettingdraden automatisch kon optillen, aangestuurd door ponskaarten: in feite het programmeren van stof (die ponskaarten inspireerden later de eerste computers). Daardoor konden complexe dessins in de structuur van de stof zelf worden geweven, draad voor draad, in plaats van met de hand geborduurd of erop gestempeld.
Geweven versus bedrukt: het praktische verschil
- Het dessin is de stof. Garens in verschillende kleuren kruisen elkaar en vormen zo het ontwerp, dus het kan er niet af wassen, barsten of afbladderen: het gaat net zo lang mee als de stof.
- Beide kanten hebben karakter. Draai een jacquard om en je krijgt het negatief van het dessin, de omgekeerde kleurstelling. Bedrukte stof heeft een lege achterkant.
- Textuur en diepte. Het kruisen van de draden geeft een subtiel reliëf; dessins vangen het licht anders op over het oppervlak in plaats van plat te liggen.
- Gewicht en val. Het dichte weefsel geeft dat stevige, doorleefde gevoel, zonder echt zwaar te zijn.
Jacquard in het echte leven: dekens en plaids
Daarom maken we onze plaids als echt jacquardweefsel in plaats van bedrukte fleece: een geweven plaid van 130 × 180 cm met franjes weegt ongeveer een kilo, past in een strandtas en overleeft jarenlang picknicks, busvloeren, dienst op de bank en koude wasprogramma's met het dessin intact. Twaalf ontwerpen, van medaillons in Perzische stijl tot hemelse zonnen en retromadeliefjes uit de jaren 70, allemaal geweven, geen enkele bedrukt.
Zo herken je echte jacquard in de winkel
Draai hem om (omgekeerd dessin = geweven), kijk goed naar de randen van het ontwerp (geweven dessins tonen een klein trapje van draden, prints tonen inktpuntjes) en check de vezelsamenstelling en het gewicht. Heeft een ‘jacquard’ deken een lege witte achterkant, dan is het een print die de naam leent. De stylingkant van het verhaal, waar een geweven plaid zijn plek verdient in een auto of bus, staat in de gids voor boho-accessoires.
